Hayran Kaldığımız Şehirlerin İsimleri Nereden Geliyor?

Yüzyıllar boyunca farklı medeniyet ve kültürlere ev sahipliği yapmış kentler, isimleriyle geçmişlerini yaşatır. Farkında olmadan öğrendiğimiz ve benimsediğimiz şehirlerin isimlerinin nereden geldiğini hiç düşündünüz mü? İşte Türkiye’nin en kalabalık ve en çok ziyaret edilen kentleri ve isim hikayeleri:

 

Adana

Tarihçi Bizanslı İstefan’ın belirttiğine göre Adana’yı, Tarsus’la savaşan Adanos ve Saros adında iki kardeş kurmuş. Adanos’un ismini şehre, kardeşi Saros’un ismini ise nehre vermişler. MÖ 1650 yılında Hitit ve Kizzuvatna kralları arasında yapılan antlaşmada Adania adı kullanılmış. Bu isim zamanla dilimizde Adana olarak kabul edilmiş.

Eskişehir

Orta Çağ’da Yunanca Dorylaion, Latince Dorylaeum ismi ile anılan kent, günümüzdeki Eskişehir. Hikayesi şöyle: Dorylaion (yani şimdiki Eskişehir) Bizans’ın Selçuklulara karşı korunmasında büyük rol oynamış. Ancak Bizansın tüm çabasına rağmen 1176’da II. Kılıçaslan döneminde kent, Selçukluların egemenliği altına girmiş. Bundan sonra uzun bir zaman yıkık ve terk edilmiş olarak kalan Dorylaion’un yakınında, harabenin güneyinde yeni bir yerleşim yeri kurulmuş. Tarihçilerin yorumu, Dorylaion harabelerine Eskişehir adı verildiği şeklinde. Bu kente Eskişehir denmiş ve bu ad o zamandan günümüze kadar uzanmış.

İstanbul

İstanbul tarih boyunca değişik isimlerle anılmış. Osmanlı İmparatorluğu 1004 yıl “Byzantion”, 1116 yıl da “Konstantinopolis” olarak adlandırılan şehri fethettikten sonra isim arayışına girmemiş. Daha sonra İstanbul’a resmi olmasa da birçok isim bulunmuş. Osmanlı döneminde İstanbul’a Asitane, İslambol, Dersaadet, Stanpolis, Darülhilafe ve Makarrı Saltanat denmiş. Cumhuriyet ilanından sonra ise şehir resmi olarak İstanbul şeklinde anılmış. “İstanbul” kelimesinin kökeni “Stinpolis” ten gelir ve Rumcadır. “Şehre doğru” anlamına gelen kelimenin zamanla şekle girmiş hali İstanbul’dur diyebiliriz.

Kayseri

Kayseri’nin eski ismi Mazaka. Bu kent Roma İmparatorluğunun eline geçince İmparator Tibetius, üvey babası ve selefi Augustus’un hatırasına şehre Lâtince “imparator şehri” anlamı taşıyan “Caesarea” demiş. Şehir yerel halk tarafından zamanla “Kaysera” olarak anılmış. Türkler bu şehri fethedince ise şehrin adı kesin olarak “Kayseri” olmuş.

İzmir

 

Bu konuda bir ortak nokta ve iki farklı görüş var. Ortak nokta İzmir’in eski adının Smyrna olduğu ve zamanla halk telaffuzlarıyla bu ismin İzmir’e dönüştüğü.  Farklı olan görüş ise Smyrna isminin nereden geldiği. Smyrna’ı kenti istila eden Amazon liderinin ismi olarak kabul eden de var, Homeros destanlarında geçen Kıbrıs Kralı Kinyras’ın kızından geldiğini düşünen de.

Antalya

Bergama kralı 2. Attalos tarafından kurulan şehir, ismini kurucusundan almış. Şehir uzun süre Attaleia adıyla anılsa da bu isim daha sonra, Adalia ve Antalia olarak kabul edilmiş ve günümüzde dilimize uygun şekle getirilerek Antalya denilmiş.

Ankara

Ankara isminin nereden geldiğine dair resmi bir kayıt yok. Fakat büyük bir çoğunluk bu ismin Frig dilinde Ank (engebeli, karışık arazi) kelimesinden geldiğine inanır. Şehir farklı dönemlerde sırasıyla Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur şeklinde de anılmış. Ankara’yı egemenliğinde tutan devletler tarafından basılan sikkelerde kullanılan resmi ad, Selçuklularda “Ankara”, İlhanlılarda “Engürü”,  Osmanlılarda “Engürü” ve “Ankara” olarak anılmış. Osmanlılarda 16. yüzyıldan itibaren şehrin adı resmen Ankara olmuş fakat yerel halk yine buraya “Engürü”, batılılar ise “Angora” demiş. Türkiye’nin kuruluşundan sonra diğer adların kullanımı son bulmuş ve Ankara tüm dünyaca kabul edilmiş.

Diyarbakır

Bu size tanıdık gelecek. Diyarbakır’ın eski adı, Diyar-ı Bekir. Yani “Bekir’in ülkesi” anlamına geliyor. Bekir Va’il adlı göçebe boyunun buraya yerleşmiş olmasıyla bu ismi kazanan kentin adı Türkçeleşmiş ve Diyarbakır olmuş.

Gaziantep

Gaziantep, eskilerde pınarın gözü olarak çevrilen Ayıntab olarak anılıyormuş. Tabii bu kelime, halk tarafından Antep olarak değiştirilmiş. Gazi kelimesi ise 1921’de kentin ismine, Kurtuluş Savaşı’ndaki destek ve başarılarından dolayı eklenmiş.

 

0 0 0 0 0 0
  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki içerik:

Diyarbakır’da Öğretmene Darp

Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478